تبليغاتX

JavaScript Codes ریاضی زیباست = زندگی زیباست

چهارشنبه 29 اسفند1386

چوب کبریت

شش چوب کبریت را طوری روی هم قرار دهید که هر چوب کبریت با بقیه در تماس باشد.

 

جواب در ادامه


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 11:49 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 29 اسفند1386

مربع جادویی

در مربع جادویی مقابل اعداد ۱ تا ۹ را قرار دهید به طوری که جمع هر سطر و هر ستون و هر قطر ۱۵ شود.

جواب در ادامه


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 11:48 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 29 اسفند1386

مسئله

دو دایره به شکل زیر اضافه کنید که طوری که هشت خط تشکیل شود و هر خط شامل سه دایره باشد.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 11:47 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 29 اسفند1386

چوب کبریت

در شکل زیر چهار چوب کبریت را جابجا کنید به طوری که سه مثلث متساوی الاضلاع تشکیل شود.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 11:45 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 29 اسفند1386

تست هوش

تست هوش

باید پس از خواندن سئوال در عرض فقط 5 ثانیه به آن جواب درست را بدهید در پایان تعداد پاسخهای درست شما ضرب در 10 میشود و میزان آی کیو شما را نشان میدهد.
1- بعضی از ماهها 30 روز دارند بعضی 31 روز چند ماه 29 روز دارد؟
2- اگر دکتر به شما 3 قرص بدهد و بگوید هر نیم ساعت 1 قرص بخور چقدر طول میکشد تا تمام قرصها خورده شود؟
3- من ساعت 8 شب به رختخواب رفتم و ساعتم را کوک کردم که 9 صبح زنگ بزند وقتی با صدای زنگ ساعت از خواب بیدار شدم چند ساعت خوابیده بودم؟
4- عدد 30 را به نیم تقسیم کنید وعدد 10 را به حاصل آن اضافه کنید چه عددی به دست می آید؟
5- مزرعه داری 17 گوسفند زنده داشت تمام گوسفند هایش به جز 9 تا مردند چند گوسفند زنده برایش باقی مانده است؟
6- اگر تنها یک کبریت داشته باشید و وارد یک اتاق سرد و تاریک شوید که در آن یک بخاری نفتی یک چراغ نفتی و یک شمع باشد اول کدامیک را روشن میکنید؟
7- فردی خانه ای ساخته که هر چهار دیوار آن به سمت جنوب پنجره دارد خرسی بزرگ به این خانه نزدیک میشود این خرس چه رنگی است؟
8- اگر 2 سیب از 3 سیب بردارین چند سیب دارید؟
9- حضرت موسی از هر حیوان چند تا با خود به کشتی برد؟
10- اگر اتوبوسی را با 43 مسافر از مشهد به سمت تهران برانید و در نیشابور 5 مسافر را پیاده کنید و 7 مسافر جدید را سوار کنید و در دامغان 8 مسافر پیاده و 4 نفر را سوار کنید و سرانجام بعد از 14 ساعت به تهران برسید حالا نام راننده اتوبوس چیست؟

ارزیابی تست براساس تعداد جوابهای نادرست سطح هوش
7تا و بیشتر دانش اموز دبستان
6 تا دانش اموز دبیرستان
5 تا دانشجو
2-3 استاد دانشگاه
1 مدیران ارشد

برای دیدن پاسخ تستها ادامه مطلب را ببینید.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 11:37 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 29 اسفند1386

نوروز

نوروز، از جشن‌های باستانی ایرانیان است. در زمانهای کهن، جشن نوروز در نخستین روز فروردین (معمولاً مطابق با ۲۱ مارس) آغاز می‏شد، ولی مشخص نیست که چند روز طول می‏کشیده‏است. در بعضی از دربارهای سلطنتی جشن‏ یک ماه ادامه داشته ‌است. مطابق برخی از اسناد، جشن عمومی نوروز تا پنجمین روز فروردین برپا می‏شد، و جشن خاص نوروز تا آخر ماه ادامه داشت. شاید بتوان گفت، در طی پنج روز اول فروردین جشن نوروز جنبه ملی و عمومی داشت، در حالیکه طی باقیمانده ماه، هنگامی‏که پادشاهان مردم عادی را به دربار شاهنشاهی می‏پذیرفتند جنبه خصوصی و سلطنتی داشت.

برای مطالعه بیشتر اینجا را کلیک کنید..

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 12:49 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 29 اسفند1386

فردا زنگ نوروز 87 به صدا در می آید

 

ساقيا آمدن عيد مبارك بادت

 

فرا رسيدن نوروز باستاني و آغاز شكوفايي گل و سرسبزي طبيعت را پيشاپيش به شما تبريك مي گوييم .  

هر روزتان نوروز و نوروزتان همواره خجسته و پيروز باد .

   

 سالی سرشار از موفقیت را برای همه ی دوستان و همکاران ارجمندم آرزومندم.

 

 

 دانش آموزان عزیزم سال نو برشما و خانواده های محترم تان مبارک باد.

 

 امیدوارم سال 8۷، سالی سرشار از شکوفایی و موفقیت برای شما باشد.

 

 

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 12:45 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

سه شنبه 28 اسفند1386

عدد شگفت‌انگيز پي


 

«عدد پي» برای اولین بار توسط «غیاث‌الدین محمود کاشانی»، دانشمند و ریاضی‌دان برجسته‌ي ایرانی به دنیای ریاضی معرفی شد.

او این رقم را تا 15 رقم اعشار با به‌دست آوردن نسبت محیط دایره‌های مختلف به قطر آنان محاسبه کرد.

تا این‌که در سال 1384 (2005 میلادی) بزرگ‌ترین ماشین حساب موجود توسط پروفسور «یاسوماسا کانادا» (Yasumasa Kanada) و تیمی متشکل از محققین ریاضی توانست عدد شگفت‌انگیز را تا 1240000000000 رقم اعشار محاسبه کند.

رکورد قبلی این کار توسط همین پروفسور و در سال 1378 (1999 میلادی) ثبت شده بود. تعداد ارقام این عدد اعجاب‌انگیز در رکورد قبلی 206158000000 بوده است.





در زیر نمونه‌هایی از دنباله‌های جالبی را برای شما عزیزان گرد آورده‌ایم که ...

از دید آنالیزی می‌توان نشان داد که ...

و اما دنباله‌هایی بسیار کارا و جالب ...



و اما رابطه‌ي بسیار ساده‌ای که در آن 5 عدد استثنایی معرفی می‌شوند:


«یاسوماسا کانادا»
(Y
asumasa Kanada)

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 11:5 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

سه شنبه 28 اسفند1386

قوطی نوشابه

یک قوطی نوشابه افتاده به پهلو 

یک قوطی (استوانه ای) نوشابه با ابعادی که در شکل ملاحظه میفرمایید روی میز قرار دارد و تا سه چهارم از نوشابه پر و درب آن بسته است.

                                                              

غفلتا" دستی به آن میخورد و از پهلو به روی میز می افتد.

                                                

پس از آنکه نوشابه در قوطی به سکون آمد عمق آن چند سانتیمتر خواهد شد؟ آیا باز هم نوشابه سه چهارم بلندی دایره مقطع را خواهد گرفت؟


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 10:54 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

سه شنبه 28 اسفند1386

حجم

مخزن چقدر نفت دارد؟ 

                     

شکل بالا یک مخزن استوانه ای با مقطع بیضی را نشان میدهد که بصورت افقی بر روی زمین قرار گرفته است. ابعاد مخزن عبارت اند از: قطر بزرگ(2a)، قطر کوچک(2b) و طول مخزن(L). عمق مایع داخل مخزن هم h است. در شکل زیر سطح مقطع این مخزن نشان داده شده است:

  

                                                                     

                                                                     

چگونه میتوان با داشتن ابعاد مخزن و عمق مایع، یعنی با داشتن a  و  b  و  L  و  h  ، حجم مایع درون مخزن را محاسبه نمود؟ فرمولی در ساده ترین شکل ممکن، به صورت ( V = f ( a, b, L, h  استخراج کنیدکه با کمک آن بتوان  این حجم را به دست آورد. آنگاه با استفاده از آن فرمول، برای مخزنی که ابعادش عبارت اند از: 

                                      قطــر بزرگ = ۴/۲ متر

                                      قطر کوچک = ۶/۱ متر

                                      طول مخزن = ۶ متر

حجم مایع داخل آنرا را بر حسب لیتر در دو حالت زیر محاسبه نمایید:

                                      عمق مایع = ۶۰ سانتیمتر

                                      عمق مایع = ۹۰ سانتیمتر


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 10:48 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 27 اسفند1386

دستگاه مختصات

بازی دستگاه محورهای مختصات

منتظر باشید تا بازی لود شود
این بازی همونطور که میبینید یک بازی فلش است و موضوع اون هم پیدا کردن
مختصات یک نقطه روی دستگاه محورهای دکارتی هست.امیدوارم خوشتون بیاد .لطفا نظرتون رو درمورد این سبک بازیها برام بنویسید.تا اگر استقبال شد باز هم بذارم.با تشکر

سایت رهیار .محسن عزیز

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 11:41 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 27 اسفند1386

قدم نو رسیده

 

                                    دخترم تولدت مبارک

                   just

                                   پس امروز زیباست

                    17

این روزها زیباست، نه فکر کنی چون تولددخترمه. گذشته از اینها قشنگ و تکرار نشدنی اند. نه فکر کنی خبریه نه. درسته ازانتخابات سرافراز بیرون امدیم .امااین حرفا نیست.

 

                    h

 

اینروزها دلم می خواد پرواز کنم. درس رو برای ساعتی هم که شده کنار بزارم و برم بیرون هوای بهاری رو احساس کنم.

 دلم می خواد...

 دلم می خواد...

 

                                        love

 

                           

    اینم یه دسته گل تقدیم به همه ی دوستانم و دوستانی که از وبلاگ من دیدن می کنن و نظر می دن

  bunch

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 5:42 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 27 اسفند1386

اعداد گنگ و اعداد گویا

شگفتی ها و زیبایی های ریاضی

 زیبایی در اعداد

اینکه می گوییم عددی گنگ است یعنی چه ؟ آیا به این معنی است که قادر به صحبت نیست ؟ !!! مسلما ً این گونه نیست. در ریاضیات به اعدادی که گویا نباشند، اعداد گنگ ( اصم ) می گویند.

اعداد گویا چه نوع اعدادی هستند؟ آیا این اعداد نیز اعداد « سخن گو » هستند؟ خیر ؛ به عددی که بتوان آن را با یک کسر معمولی بیان کنیم ، یک « عدد گویا » می گوییم.

عددی گنگ است زیرا هیچ کسری به صورت وجود ندارد که برابر با باشد. اگر را محاسبه کنیم خواهیم داشت :

( در پایان این قسمت اثبات خواهیم کرد که عددی گنگ است. )

دقت کنید که در ارقام ِ هیچ الگویی وجود ندارد و هیچ گروهی از ارقامش تکرار نمی شوند.

بنابراین این سوال پیش می آید که آیا همه ی اعداد گویا ، در نمایش اعشاری ، یک گروه از ارقامشان دوره ای هستند و تکرار می شوند؟

برای مشخص شدن مطلب ، اجازه دهید چند کسر را ارزیابی کنیم :

که این عدد را می توان به صورت نوشت. که دارای یک گروه شش رقمی تکراری است یا به عبارتی دوره ی گردش ِ ، شش رقمی است و آن ارقامی که بالای آن ها خط کشیده ایم از ابتدای خط تا انتهای آن به ترتیب تکرار می شوند.

اما مقدار کسر ِ را ببینید :

چنانچه ملاحظه نمودید ما این کسر را تا بیش از 100 رقم اعشار محاسبه نمودیم اما هیچ دوره ی گردشی مشاهده نمی کنیم. آیا می توانیم نتیجه بگیریم که عددی گنگ است ؟ اگر چنین باشد که تعریف قبلی ما برای اعداد گنگ باطل می شود !!!...

آیا اگر مقدار را کمی بیشتر محاسبه کنیم، اتفاق خاصی نخواهد افتاد؟ ببینیم اگر 10 رقم اعشار جلوتر رویم چه می شود :

به نظر می رسد یک الگوی تکراری شروع شود و آغاز آن 0091 باشد. محاسبات را بیشتر می کنیم( بیش از 200 رقم ) ، آیا حدس ما درست خواهد بود ؟ ببینید :

اگر محاسبات را تا 332 رقن اعشار ادامه دهیم ، الگو واضح خواهد شد :

پس می توانیم این محاسبات را متوقف کنیم و نتیجه بگیریم ( البته بدون اثبات) که « نمایش یک کسر معمولی به صورت عدد اعشاری ، همواره یک دوره ارقام چرخشی دارد. » البته بعضی از این کسر ها در این نمایش، دوره ی چرخش کوتاهی دارند : مثلا ً دوره ی چرخش یک رقمی یا یک دوره ی چرخشی 6 رقمی دارد و بعضی ها مانند که دوره ی 108 رقمی دارد، دوره ی طولانی تری دارند.

این ، گواهی بر آن است که یک کسر دارای نمایش ِ اعشاری متناوب است ولی اعداد گنگ چنین نیستند.

اکنون ثابت می کنیم که را نمی توان به صورت یک کسر نوشت که آن نتیجه خواهد داد عددی گنگ است.

... « فرض کنیم کسری با کوچکترین جملات است که در آن a و b هیچ مقسوم علیه مشترکی ندارند. فرض کنیم . دو طرف تساوی را به توان 2 می رسانیم : بنابراین . یعنی عددی زوج است . چون توان دوم هر عدد فرد، عددی فرد است پس چون زوج است ، a نمی تواند عددی فرد باشد ؛ پس a زوج است و می توان فرض کرد a = 2k . بنابراین   که نشان می دهد   . پس   زوج است و b نیز زوج خواهد شد. پس در کل از اینکه  باشد ، به این نتیجه رسیدیم که a و b بایستی اعداد زوجی باشند که در این صورت a و b دارای حداقل یک مقسوم علیه مشترک ( یعنی 2 ) هستند که این نتیجه با فرض اولیه ی ما ( a و b هیچ مقسوم علیه مشترکی ندارند ) در تناقض است. بنابراین فرض اینکه  را بتوان به صورت یک کسر نوشت باطل است یعنی  عددی گنگ است . » ... .

شاید این اثبات برای شما اصرار آمیز و گیج کننده باشد اما با کمی دقت و پیگیری ِ گام به گام ِ آن ، به زیبایی این اثبات پی خواهید برد.

منبع : سایت ستارگان ریاضی

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 2:0 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 27 اسفند1386

شگفتی ها و زیبایی های ریاضی

 زیبایی در اعداد

آیا می توانید بگویید کدام دو عدد را دوست می دانیم ؟ یا چه اعدادی دوست یکدیگرند؟

جالب است بدانید که ریاضی دانان ، تصمیم گرفته اند که دو عدد را که مجموع ِ مقسوم علیه های سره ی عدد اول با مجموع مقسوم علیه های سره ی عدد دوم برابر است ، دوست ِ یکدیگر بدانند .

فکر کنیم که حسابی گیج شده باشید. پس بدانید که کوچکترین « اعداد دوست » ، 220 و 284 هستند زیرا :

مقسوم علیه های سره ی 220 ، اعداد 1 و 2 و 4 و 5 و 10 و 11 و 20 و 22 و 44 و 55 و 110 است که مجموع این اعداد

برابر با عدد دوم است و مقسوم علیه های سره ی 284 ، اعداد 1 و 2 و 4 و 71 و 142 هستند که مجموعشان

که برابر با عدد نخست است.

این گونه نشان می دهید که دو عدد ، دوست یکدیگرند.

دومین حفت از اعداد ِ دوست ، توسط پیردفرما ( 1655 – 1601 ) کشف شد. این دو عدد 17296 و 18416 هستند. البته تأکید می کنیم که این جفت ، دومین جفت از نظر کشفیات است.

مجموع مقسوم علیه های سره ی 17296 این گونه است :

و مجموع مقسوم علیه های سره ی عدد 18416 نیز چنین است :

تعدادی از جفت اعداد ِ دوست را ببینید :

اکنون روشی را برای پیدا کردن اعداد دوست معرفی می کنیم .

فرض کنید

 

که n یک عدد طبیعی بزرگتر یا مساوی با 2 باشد و a و b و c اعداد اول باشند. در این صورت   و  ، دوست یکدیگرند.

دقت کنید که برای  تنها مقادیر n = 2 , 4 , 7 ، اعداد اول a و b و c را به ما می دهند.

دوستی دیگر

همواره می توانیم روابط زیبایی را بین اعداد جستجو کنیم. بعضی از این روابط ، واقعا ً هوش از سر ِ آدمی می برند. مثلا ً دو عدد ِ 3869 و 6205 را در نظر بگیرید.

شاید نتیجه ی زیر برای شما خیالی به نظر برسد :

این دو عدد را یک الگو در نظر بگیرید و با این الگو اعداد جدیدی را بیابید. دو عدد زیر نیز رفتاری مشابه دارند :

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 1:54 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 27 اسفند1386

توصیه و نکات مفید

یادگیری ریاضی پیرو اصول و قوانینی ا ست که توجه به آنها کار فراگیری را آسان می سازد ، از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

-        مطالب ریاضی کاملا به هم پیوسته هستند و باهم ارتباط نزدیک و منطقی دارند. به عنوان مثال تسلط در محاسبه چهار عمل اصلی در اعداد طبیعی ( دوره ابتدایی ) پیش نیاز محاسبات چهارعمل اصلی در اعداد صحیح ( سال اول  راهنمایی ) و تسلط در محاسبات چهارعمل اصلی در اعداد صحیح پیش نیاز محاسبات چهارعمل اصلی در اعداد گویا( سال دوم و سوم راهنمایی ) و محاسبات در چهار عمل اصلی اعداد طبیعی و صحیح و گویا پیش نیاز محاسبات در قسمت جبر و معادله است و 000

-        در موقع تدریس در کلاس کاملا به درس دبیر گوش فرا دهید و اگر می توانید یادداشت مختصری بردارید به ویژه مثال هایی را که دبیر در کلاس حل می کند بنویسید و بعد از کلاس نوشته ها و یادداشت های خود را مرتب کنید .

-        در حل تمرینات تعیین شده به وسیله دبیر ، حتما از فکر و ابتکار خودتان کمک بگیرید. اگر شما یک سوال ریاضی را با فکر و ابتکار خودتان حل کنید بهتر از آن است که بیست تمرین در کلاس توسط دبیر یا دانش آموزان حل شود و شما راه حل ها را رونویسی کنید . زیرا که انسان از کشف مجهولات و نادانسته های خود لذت می برد و لذتی که از حل مسائل ریاضی در انسان ایجاد می شود قابل توصیف نیست ، شما هم برای خودتان این لذت را تجربه کنید .

-        برای حل تمرینات و سوالات مربوط به درس باید قبل از شروع به حل آنها به درس مربوط و مثال های حل شده در کتاب یا در کلاس مراجعه کنید و بدانید که : فراگیری علم ریاضی محتاج تفکر و توجه و دقت است . اگر از حل تمرینی بازماندید مأیوس نشوید و تسلیم سوال نشوید ، فکر کنید و قوه اندیشه خود را به کار ببرید حتما موفق خواهید شد .

-        طبق آخرین تحقیقات انجام شده در سطح جوامع پیشرفته ، همه افراد توانایی یادگیری ریاضی را دارند ولی عده ای برای فراگیری آن باید زحمت بیشتری را متحمل شوند.

-        اگر در درس ریاضی ضعیف هستید از دانش آموزان قوی کمک بگیرید و سعی کنید با راهنمایی آنها و یا اطرافیان سوالات ریاضی را خودتان حل کنید و هیچگاه از روی چیزی رونویسی نکنید زیرا این کار مانع رشد فکری شما شده و نیروی خلاقیت شما روز به روز کمتر خواهد شد .تا حدی که از مشاهده ساده ترین سوال ریاضی هم استرس و واهمه خواهید داشت .

-        لازم است بدانید اکثر مفاهیم آموخته شده در کلاس درس در حافظه کوتاه مدت شما ذخیره می شود و شما فکر می کنید که آن درس را به طور کامل یاد گرفته اید در صورتی که عمر مفاهیم در حافظه کوتاه مدت بیش ار 30  ،  40 ساعت نیست و دچار فراموشی می شوید . در صورتی که تمام مفاهیم ریاضی باید در ذهن شما تثبیت شوند و به صورت ملکه ذهنی درآیند.که این امر میسر نخواهد شد مگر با حل سوالات درک و فهمی  و کاربردی و تلفیقی در مورد موضوع درس .

-        امید است همه ما و دانش آموزان این مرز و بوم به اهمیت تحصیل و تزکیه نفس پی ببرند و قدمی در راستای پیشرفت جامعه برداریم.

آن کس که هدف دارد ناامیدی  را نمی شناسد .

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 1:39 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 27 اسفند1386

خوش آمدید

 

 


 
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 1:32 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 27 اسفند1386

اولین کنفرانس آموزش ریاضی مرکز تربیت معلم در مشهد مقدس

 

اولین کنفرانس آموزش ریاضی مرکز تربیت معلم

جهت اطلاعات بیشتر به سایت زیر مراجعه کنید

http://hasheminejad.khedu.ir

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 1:22 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

شنبه 25 اسفند1386

دترمینان و ماتریس

 

 
 

از دترمینان تا ماتریس (قالب pdf)

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 7:16 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

شنبه 25 اسفند1386

دانلود کتابچه ها و جزوات مربوط به مسائل ریاضی

 

       ۱.  مجموعه ای از مسائل مطرح شده در مجلات ریاضی ویتنام (شامل۳۵۰ مساله در قالب pdf)

       ۲. مجموعه ای از مسائل حل شده المپیادی (۲۵ مساله در قالب pdf)

       ۳. مجموعه بزرگی از مسائل ریاضی المپیادهای منطقه ای (در قالب pdf)  قسمت اول  قسمت دوم

       ۴. مساله های المپیادی به زبان فارسی (در قالب pdf) قسمتهای ۱  ۲   ۳   ۴   ۵  ۶

       ۵. مجله قدیمی و معروف Crux Mathematicorum (حاوی مسائل ارزشمند ریاضی در قالب pdf)

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 7:12 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

شنبه 25 اسفند1386

المپیاد های ریاضی دانشجویی - داخلی و خارجی



        سئوالات سی‌ امین دوره مسابقات ریاضی دانشجویی کشور- جلسه اول       پاسخنامه

        سئوالات سی‌امین دوره مسابقات ریاضی دانشجویی کشور - جلسه دوم       پاسخنامه
 

        سوالات بیست و نهمین دوره مسابقات ریاضی دانشجویی کشور
    
        حل مسائل:  جلسه اول:  ۱، ۲  ۳، ۴  ۵، ۶
                         
                        جلسه دوم:  ۱، ۲  ۳، ۴  ۵، ۶   منبع 
   
     
         
سوالات بیست و هشتمین دوره مسابقات ریاضی دانشجویی کشور

         حل مسائل:  حل این مسائل را در این صفحات مطالعه فرمایید: ۱،  ۲،  ۳،  ۴،  ۵، ۶   منبع       
    

       (برای دسترسی به سوالات مسابقات ریاضی دانشجویی بین المللی و داخلی به اینجا
        مراجعه فرمایید.)
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 7:9 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

شنبه 25 اسفند1386

مسائل هندسه 1 و 2 دبیرستان

 

  1. مثلث زیر را در نظر بگیرید. زوایای PBC و PCA و PAB همگی مساوی و برابر با 30 درجه اند. ثابت کنید این مثلث متساوی الاضلاع است. توجه کنید که هیچ اطلاعی درباره مکان نقطه P نداریم.




    حل مساله:


     به شکل زیر توجه کنید:




    فرض کنید
    0027

    بنابر قضیه سینوسها در مثلث داریم:

    0028

    لذا می توان نوشت:

    0029

    به همین ترتیب می توان ثابت کرد که:

    0030

    باضرب اینها درهم خواهیم داشت:

    0031

    و بنابراین

    0032

    درنتیجه:

    0033

    حال فرض کنید

    0034

    می توان دید که اگر x>0 آنگاه 0035 لذا


    0036

    که نتیجه می دهد:

    0038

    بد نیست بدانیم که این مساله قابل تعمیم به چند ضلعی های محدب است. به طور مثال یک چهار ضلعی محدب را با نقطه ای در درون آن در نظر بگیرید. از این نقطه به چهار راس چهار ضلعی وصل کنید به گونه ای که همانند مساله بالا یک در میان زاویه های مساوی اما در اینجا 45 درجه ایجاد شود. در اینصورت این چهار ضلعی باید یک مربع باشد. این مطلب برای چند ضلعی های بالاتر نیز برقرار است. حالت کلی مساله را به طور ساده می توان به صورت زیر بیان کرد:
    در داخل یک n-ضلعی محدب، نقطه P را در نظر بگیرید و آنرا به همه رئوس وصل کنید. یکی از n مثلث به وجود آمده و یکی از زوایای غیر هم راس با P را انتخاب کنید. این زاویه را آلفا بنامید. حال در جهت مثلثاتی حرکت کنید و همه زوایای مثلثهای دیگر را هم که از لحاظ مکانی مشابه با این زاویه هستند (به شکل زیر توجه کنید) آلفا بنامید. ثابت کنید اگر همه این زوایا با هم برابر باشند و داشته باشیم:


    آنگاه این n-ضلعی، منتظم است.




    البته حل این مساله چندان آسان نیست. اگر به راه حل خوبی از این مساله کلی تر دسترسی پیدا کردید، خوانندگان را بی نصیب نگذارید. متشکریم.



  2. برای i=1,2 فرض کنید Ti مثلثی با اضلاع به طولهای bi , ai و ci و مساحت Ai باشد. فرض کنید که 0240 و T2 مثلثی با زوایای حاده باشد. آیا می توان نتیجه گرفت که 0241؟

    منبع: مسابقه پاتنام آمریکا سال 2004

    حل مساله:

ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 7:6 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

شنبه 25 اسفند1386

مسائل ریاضی 1 و 2 دبیرستان

 

  1.  مقدار کسینوس 36 درجه را حساب کنید (تمام جزئیات روش خود را توضیح دهید).

    حل مساله:

     برای سادگی فرض کنید (x=cos(36. بنابراین x مثبت است. حال می توان نوشت:


     ۱۴/۶/۱۳۸۶

  2. بنابر مساله ی قبل 0022.  ثابت کنید:
     
    0023
    حل مساله:

     قرار دهید 0024ثابت می کنیم:

    0025

    داریم:
    0026

    حال اگر به جای آلفا، 18 قرار دهید، x به دست آمده ، مساله حل می شود.
  3. فرض کنید . در این صورت مقدار  را به دست آورید.

    حل مساله:

     از اتحاد زیر استفاده می کنیم:

    0019


    اگر طرفین  را به توان 2 برسانیم خواهیم داشت:

    0020

    حال اگر a=sinx و b=cosx با جایگذاری در اتحاد بالا به جواب زیر می رسیم:

    0021

  4. همه مقادیر ممکن برای عدد طبیعی b را پیدا کنید به طوری که کسر 0128 مساوی یک عدد صحیح باشد.

    منبع: کتاب ریاضی 1 استعدادهای درخشان آموزش و پرورش

    حل مساله:

ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 6:57 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

شنبه 25 اسفند1386

دسترسی آسان به مقالات و محققینن ریاضی از طریق اینترنت

با عضویت در گروههای ریاضی سایتهای یاهو و گوگل مقالات ریاضی و اخبار جدید توسط اعضای گروه به ادرس ایمیل یکدیگرفرستاده می شود.برای مثال آدرس گروهی به صورت زیر است.
http://groups.yahoo.com/groups/ps_ir
نکته جالب توجه اینجاست که هر کس می تواند گروهی را تدارک دیده و رهبری کندبا ایجاد گروه ریاضی افراد علاقمند عضو می شوند مقاله ای که به این گروه فرستاده می شود به ایمیل تمام افراد عضو می رسد. قطع عضویت از گروه نیز راحت تر است.
وب سایت زیر علاوه بر جستجوگر بودن، تعدادی کارشناس دارد که آماده پاسخگوئی به سوالات کاربران می باشند.
http://www.allexperts.com
سایت زیر هم سایت پاسخگو بوده سوال بر روی مستطیل جستجو تایپ نموده و بر روی دکمه ask کلیک می کنیم. و همچنین جستجوی یک متخصص از طریق سایت زیر امکان پذیر است
http://www.askanexpert.com

دنیای اینترنت براستی شگفت انگیز است.پدیده ای که خود ماحصل پیشرفت های علمی در تاریخ دانش بشری بوده، اینک به یکی از اساسی ترین عوامل گسترش دهنده دانش تبدیل شده است.سرویس Scholar Serch گوگل دقیقا در این راستا آفریده شده است. به وسیله این سرویس عالی و فوق العاده میتوان بهترین و آموزنده ترین مقالات آموزشی در زمینه کلیٌه علوم مدرسه ای و دانشگاهی جهان را یافت. و این یعنی آنکه با گسترش چنین سرویسی در کشورهای جهان سوم، دامنه فقر آموزشی تا حدود بسیا زیادی محو خواهد شد. این یکی، حقیقتا عالی است!
توجه:برای استفاده از این سرویس فوق العاده، به نشانی زیر مراجعه فرمائید.
http://scholar.google.com
در جعبه جستجو، با نوشتن کلید واژه های مناسب،از مقالات آموزشی و پژوهشی مرتبط با موضوع مورد علاقه خود بهره مند شوید البته در حال حاضر نگارش بتای این سرویس در دسترس کاربران Google است


جستجوی دانشگاهی گوگل: Google University Serch
این سرویس عالی به پژوهشگران امکان می دهد تا نتایج یافته شده جستجوی خود را به نتایج دانشگاه های خاصی در سراسر جهان محدود کنند در اینجا می توان با پیوند به وب سایت هر دانشگاه صرفا نتایج ارائه شده از سوی وب سایت آن دانشگاه را مورد مطالعه قرار دهید.
توجه: برای استفاده از این سرویس کافی است از نشانی زیر دیدن کنیم:
http://www.google.com/options/universities.html
نکته: مدیران دانشگاه هائی که در این فهرست قرار نگرفته اند ،برای فهرست کردن دانشگاه خود
می توانند به نشانی زیر بروند.
http://services.google.com/publicservice/login
چگونه در گوگل یک مقاله خاص را بیابیم؟
برای این منظور، ابتدا نام خانوادگی نویسنده اصلی مقاله را پس از فرمول autor: می نویسیم سپس یکی از کلید واژه های مهم نوشته در متن مقاله را می نویسیم به عنوان مثال
author:rajabi galeh”usage the computer and internet in math”
چگونه مقاله خود را در اینترنت بیابیم؟
به صورت قبل نام خود را پس از autor: نوشته و کلید واژه های به کار رفته در متن مقاله را می نویسیم.
و برخی از سایر خدمات گوگل را فهرست وار را در زیر می آوریم.


نشانی سایت
نوع سرویس(لاتین)
نوع سرویس (فارسی)
ردیف
http://ansewers.google.com
Google Answers
سرویس پاسخ یابی
1
http://www.google.com/options/buttons.html
Google Browser buttons
دکمه های افزودنی به مرور گرها
2
http://catalogs.google.com
Google Catalogs
سفارش کاتولوگ خرید
3
http://groups-beta.google.com
Googel Groups
گروه های خبری
4
http://images.google.com
Google Image Serch
جستجوی تصاویر
5
http://directory.google.com
Google Web Directory
وب دایرکتوری گوگل
6
http://www.google.com/options/wireless.html
Google Wireless
سرویس بی سیم(همراه)گوگل
7
http://www.keyhole.com
Keyhole
آموزش و پژوهش Keyhole
8
http://www.google.com/apis/api_help.html
توابع API
9
گوش به زنگ(سرویس یادآوری): yahoo or googel alerts
با تایپ کلمه ریاضیات یا هر واژه مربوط به ریاضی در صفحه Alert سایت یاهو یا گوگل و با دادن آدرس ایمیل هر سایتی که در رابطه با ریاضیات طراحی و بار گذاری می شود و یا اخبا ر و مقالات جدیدی در سایتها گنجانده می شود بلافاصله نشانی آن سایت ها به آدرس ایمیل فرستاده میشود.البته میزان دریافت این آدرس ها توسط کاربر قابل کنترل است.
آدرس زیر به همین منظور است.
http://www.google.com/alerts
در جعبه جستجو واژه serch items مربوط به ریاضیات را تایپ می کنیم و نوع دریافت اطلاعات،Type را مشخص می کنیم. سپس آدرس ایمیل را وارد می کنیم بلافاصله نامه ای به ایمیل مزبور فرستاده می شود با باز کردن آن واژه مورد نظر ثبت می شود. هر موقع پس از دریافت ایمیل قادر خواهیم بود تغییراتی در این هشدار ها بدهیم .با کلیک گزینه Remove this alert این هشدار قابل حذف است و با کلیک بر روی
Create another alert هشدارهی جدیدی اضافه می شوند و با کلیک Manage your alerts و دادن رمز عبور و نشانی ایمیل هشدارها قابل ویرایش و حذف می شوند.
وبلاگ نویسی:

وب لاگ نویسی و وب لاگ خوانی روش دیگری برای آموزش می باشند، کاربران با نوشتن متن های گوناگون تحت عنوان وب لاگ با دیگر کاربران ارتباط برقرار می کنند،در وب لاگ می توان تصاویری را ضمیمه کرد و در آینده نزدیک امکانات multimedia را نیز در بر خواهند گرفت. به لحاظ اهمیت وب لاگ به برخی ویژگی ها و امکانات لازم آن اشاره می کنیم.
1) با نرم افزار رایگان Hello تصاویر را بر وب لاگ خود ضمیمه نمائید. از سایت WWW.HELLO.COM نرم افزار رایگان را download نمائید.
2) Audio Blogging : برای صدا گذاری روی صفحات وب لاگ خود ابتدا در سایت www.AudioBlogger.com ثبت نام کنید بعد از دریافت شماره مخصوص با آن تماس بگیرید و پیام خود را ارسال نمائید پس از آن پیام شما مستقیما با فرمت MP3 به وبلاگ شما ارسال می شود.
3):Mail Postingارسال اطلاعات از طریق ایمیل است ابتدا وارد حساب کاربری خود شده گزینه Setting را انتخاب کرده سپس Email را کلیک کنید و مشخص نمایید که نامه های ارسالی به طور خودکار به وب لاگ ارسال شود.و موضوعارسالی به جای عنوان مطلب و بدنه یا متن نامه به جای محتویات آن در نظر گرفته شود.
4)Comment:اگر تمایل دارید نظرات خوانندگان در وب لاگ شما ثبت شودبهتر است که گزینهComments را بعد از اتتخابSetting پیدا کرده و آن را فعال نمائید.5)Email post to a friend اگر تمایل دارید قسمتهای جذاب وبلاگ شما توسط خوانندگان به یکدیگر فرستاده شود به قسمت Setting رفته و به سوال Show email post links? جواب مثبت دهید.
تازه های گوگل
نفرانس های ویدئوئی:
چندین نفر همزمان می توانند ارتباط سمعی وبصری و نوشتاری را به این طریق داشته باشند.با یک وب کم webcam یا دوربین دیجیتالی وبا استفاده از نرم افزارهای Netmeeting, Hyperterminal,
این امکان میسر می شود حتی در استفاده از نرم افزار Hyperterminalfn,k بدون وصل شدن به اینترنت نیز میتوان برنامه های کمتر از 50 مگابایت را از کامپیوتر دوستان خود دریافت نمود.
خرید کتابها و وسایل کمک آموزشی ریاضیات:
گوگل سرویس بازار یابی به نام فروگل دارد که فعلا نسخه بتای آن ارائه می گردد http://froogle.google.com .با کلیک روی آن وارد قسمت بازار آن شده و با تایپ Mathematic books انواع کتا بهای ریاضیات و وسایل کمک آموزشی فهرست می شوند. شما می توانید داده ها را با توجه به قیمت آن ها فهرست کنید. با انتخاب
Sort by:low to high
قیمت ها از کمتر به بیشترین فهرست میگردند و بر عکس برای انتخاب نزولی قیمت ها باید گزینه
Sort by:high to low
انتخاب کنید. همچنین لیست کتاب ها و وسایل کمک آموزشی را بین دو قیمت دلخواه می توانید مشاهده کنید.گزینه ای نیز وجود دارد با انتخاب آن توضیح مختصری نیز در مورد کتا بها داده می شود. به ترتیب نام لیست آن ها مشاهده می گردد، کاربر می تواند نام کتابها رافیلتر نموده و یا از حالت فیلتر خارج نماید این قسمت امکانات جدید دیگری به نام
Local shoppingnew شبکه محلی فروش نیز دارد.
ویدئو( گوگل تی وی)
آدرس این سرویس http://video.google.com می باشد فرکانس شبکه های آموزشی و انواع فیلم های آموزشی و راهنمای توریست در این سرویس قابل دانلود هستند.
Book searchBETA جستجوی کتاب
ادرس این سرویس http://books.google.com می باشد از ویژگیهای این سرویس تغییر تعداد نتایج جستجو تا 100 مورد در هر صفحه است. می توان به دنبال کتابهای و فرهنگهای کامل گشت و یا بر اساس استاندارد(ISBN =شرکت بین المللی استاندارد کتاب) را جستجو کرد.
کی هول:Earth
با این امکان تمام نقاط کره زمین در رایانه شماست مثلا شما می توانید اطراف باغ خود را رصد کنید و رفت و آمدها و اشخاص را زیر نظر بگیرید این سرویس نیاز به ثبت نام و پرداخت هزینه سالانه دارد.
گفتمان Talk
با این سرویس نیز می توان با دوستان و اسا تید در مورد موضوعات مختلف گفتگو کرد .
I \ N and call your friends throught your computer
اخبار News
این سرویس قادر است 4500 عنوان اخبار جدید و به روز را به 10 زبان دنیا در اختیار شما قرار دهد و شما میتوانید این اخبار را محدود به زمان و مکان خاصی کنید موضوعات اخبار دنیا، آمریکا، مشاغل،محیط ، ورزش ،علم و فرهنگ،بهداشت و سلامتی و ... را شامل می شوند.
فرستادن پیام های کوتاه به تلفن های همراه توسط گوگل SMSNEW
نشانی الکترونیکی این سرویس http://www.google.com/sms/ است از امکانات آن آگاهی از وضعیت آب و هوا ، پاسخ های سریع به سوالات، قیمت کالاها، دیکشنری و ... است.
ماشین حسابهای علمی چند منظوره در رایانه
از دیگر کاربردهای رایانه در ریاضی که کمتر کسی از آن بی خبر است استفاده از نرم افزارهای ماشین حساب های چند منظوره علمی متنوع و همه فن حریف می باشد.یک ماشین حساب علمی همراه ویندوز بوده و می توان ماشین حساب های علمی که دارای امکانات زیادی نسبت به ماشین حساب همراه هستند را از سایت های زیر دانلود download نمود .
www.calculator.org & www.download.com
همچنین موتور جستجوگر گوگول google به ماشین حساب مجهزو همه فن حریف تبدیل می شود که با تایپ اعداد و ارقام در جعبه تایپ جواب ها حاصل می شوند. جهت کسب اطلاعات بیشتر آدرس زیر را ببینید.
http://www.google.com/intel/en/help/calculator.html

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 6:30 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه 23 اسفند1386

آموزش ریاضیات

 
 
 
 
 

 

آموزش

     
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 3:13 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه 23 اسفند1386

قضيه‌ي استوارت

كاربرد قضيه‌ي پتولمي

قضيه‌ي استوارت

كاربرد قضيه‌ي پتولمي







 ضلعي‌هاي محاطي

محققي به‌نام «راس هانس برگر» (Ross Honsberger) در يكي از كتاب‌هايش به‌نام «قطعه‌هايي از رياضي» (Mathematical Morsels) اين‌گونه مي‌نويسد:

فرض كنيد نقاط ، و رؤوس يك مثلث متساوي‌الساقين محاطي باشند. براي هر نقطه‌ي  بر روي دايره‌ي محيطي آن نشان مي‌دهيم كه مجموع دو پاره‌خط كوچك‌تر (از ميان ، و ) برابر است با پاره‌خط سومي كه از لحاظ طول از همه بزرگ‌تر است.

براي اين منظور فرض مي‌كنيم  طول اضلاع مثلث مذكور باشد. مطابق با «قضيه‌ي پتولمي» (Ptolemy's Theorem) داريم:



(رابطه‌ي 1)

بنابراين داريم:

(رابطه‌ي 2)

اين نتيجه را مي‌توانيم براي هر  ضلعي محاطي در دايره تعميم دهيم: از  پاره‌خطي كه از اتصال نقطه‌ي  به رؤوس  ضلعي به‌دست مي‌آيد جمع  پاره‌خط كوچك‌تر برابر است با جمع  پاره‌خط بزرگ‌تر.

اين قضيه گاهي اوقات به رياضيدان شهير آلماني «فرانس ون شوتن» (France Van Schooten) نسبت داده مي‌شود.


«فرانس ون شوتن»
(France Van Schooten)

«فرانس ون شوتن» (France Van Schooten) رياضيدان آلماني است كه در سال‌ 906 (1615 ميلادي) به‌دنيا آمد و در سال 951 (1660 ميلادي) درگذشت. شهرت وي به‌خاطر فعاليت‌هايش در زمينه‌ي «هندسه‌ي تجزيه‌اي» (Analytic Geometry) است. وي بر نوشته‌هاي «رنه ديسكارتز» (Rene Descartes) حاشيه زده و آن را منتشر كرد و براي درك جمله‌هاي بسيار مشكل اين رياضيدان به فرانسه رفت و به مطالعه‌ي كارهاي تحقيقاتي رياضيدانان مشهور آن زمان نظير: «فرانسيس ويته» (Francious Viete) و «پير دي فرمت» (Pierre de Fermat) پرداخت.

پدر «فرانس ون شوتن» (France Van Schooten) پروفسور رياضيات در «لايدن» (Leiden) بود و از شاگردانش مي‌توان به افرادي نظير ذيل اشاره كرد:

- «كريستيان هيگنس» (Christiaan Huygens)
- «يوهان ون واورن هوده» (Johann van Waveren Hudde)

- «رنه دي اسلوز» (René de Sluze).


وقتي كه در سال 1025 (1646 ميلادي) به موطن خود «لايدن» (Leiden) بازگشت كرسي مهم پدر در رياضيات را به وي تقديم كردند. ترجمه‌ي «فرانس ون شوتن» (France Van Schooten) از سلسله يادداشت‌هاي رياضيدان مشهور فرانسوي «ديسكارتس» (Descartes)، اين اثر را در بين جامعه‌ي رياضيات قابل فهم كرد؛ هم‌چنين «هندسه‌ي تجزيه‌اي» (Analytical Geometry) را عمومي كرد.

وي هم‌چنين با همكاري رياضيدانان آلماني زمان خود به‌نام‌هاي ذيل دو جلد كتاب در سال‌هاي 1038 و 1040 (1659 و 1661 ميلادي) منتشر كرد:

- «دي بيون» de Beaune))
- «هوده» (Hudde)
- «هيورت» (Heuret)
- «دي ويت» (de Witt)


تفسيرهاي بسيار زياد وي در اين كتاب‌ها باعث شد كه از كتاب نسخه‌ي 1028 (1649 ميلادي) تأثيرگذارتر باشد. «نيوتن» (Newton) و «لايبنيتز» (Leibniz) از اين دو كتاب در زمينه‌ي «حساب ديفرانسيل و انتگرال» (Calculus) بهره‌هاي بسياري بردند.

تلاش‌هاي اين دانشمند به‌گونه‌اي بود كه «لايدن» (Leiden) در نيمه‌ي قرن هفدهم ميلادي به يك مركز رياضيات در آلمان تبديل شده بود.


«قضيه‌ي دوم پتولمي»
 (Ptolemy's Second Theorem)

لازم به توضيح است كه «قضيه‌ي پتولمي» (Ptolemy's Theorem) قضيه‌اي قدرتمند است. به‌كمك اين قضيه مي‌توانيم قضاياي مشهور ذيل را ثابت كنيم:

- «قضيه‌ي فيثاغورث» (Pythagorean Theorem)
- «قانون سينوس‌ها» (Law of Sines)
- «جمع و تفريق توابع سينوسي»
- و ...


«قضيه‌ي پتولمي» (Ptolemy's Theorem)
توسط روابط حاكم بر «اعداد مختلط» (Complex Numbers) به‌سادگي قابل اثبات است.

رياضيداني هندي به‌نام «ماهاويرا» (Mahavira) «قضيه‌ي پتولمي» را تعميم داده است. وي مي‌گويد: در چهارضلعي محاطي با اضلاع ، ،  و  و قطر  و  رابطه‌هاي ذيل برقرار است:





(رابطه‌ي 3)





(رابطه‌ي 4)

رياضيداني به‌نام «هـ. ايوس» (H. Ives) در كتاب خود با عنوان: «لحظاتي شكوهمند در رياضيات قبل از سال 1650» (Great Moments in Mathematics before 1650) مي‌نويسد:

اكنون به اثبات «قضيه‌ي دوم پتولمي» (Ptolemy's Second Theorem) مي‌پردازيم:

مطابق «قضيه‌ي دوم پتولمي» (Ptolemy's Second Theorem)، در هر چهارضلعي محاطي، نسبت قطرهاي چهارضلعي با نسبت مجموع حاصلضرب دو ضلع مجاور بر مجموع حاصلضرب دو ضلع مجاور ديگر برابر است.

براي اثبات فرض كنيد  چهارضلعي محاطي در يك دايره به‌قطر  باشد. فرض كنيد طول اضلاع ، ،  و  را به‌ترتيب  ، ،  و  در نظر مي‌گيريم. هم‌چنين طول قطرهاي چهارضلعي  و  را   و  فرض مي‌كنيم. از طرف ديگر  را زاويه‌ي بين هر قطر نسبت به خط عمود بر آن فرض مي‌كنيم.

در اين صورت با اعمال رابطه‌ي  در مثلث‌هاي  و  داريم:




(رابطه‌ي 5)
 




(رابطه‌ي 6)

بنابراين داريم:





(رابطه‌ي 7)

رابطه‌ي 7 بيانگر «قضيه‌ي دوم پتولمي» (Ptolemy's Second Theorem) است.


«ماهاويرا» (Mahavira)

«ماهاويرا» (Mahavira) رياضيدان هندي در قرن نهم ميلادي اهل «گلبرگا» (Gullbarga) بود كه اثبات كرد ريشه‌‌ي دوم براي اعداد منفي وجود ندارد. وي جمع سري‌هايي را محاسبه كرد كه جمله‌هاي آن مربع «عبارت‌هاي منطقي» (Arithmetical Progration) هستند. وي هم‌چنين مساحت و محيط «بيضي» را محاسبه كرد.

وي علم «ستاره‌شناسي» (Astrology) را از «رياضيات» جدا كرد. وي در بين رياضيدانان هندي از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است زيرا مفاهيمي از: مثلث متساوي‌الاضلاع و متساوي‌الساقين، متوازي‌الاضلاع، دايره و نيم‌دايره بيان كرد.


«قانون كسينوس‌ها»
(The Law of Cosines) (Cosine Rule)

اگر «قضيه‌ي پتولمي» را در مورد چهارضلعي  به‌كار ببريم خواهيم داشت:



(رابطه‌ي 8)

اگر طرفين رابطه‌هاي 7 و 8 را در يكديگر ضرب كنيم خواهيم داشت:





(رابطه‌ي 9)

اگر طرفين رابطه‌هاي 7 و 8 را بر هم تقسيم كنيم خواهيم داشت:
 






(رابطه‌ي 10)

هم‌چنين مي‌توان ثابت كرد كه اگر قطرهاي چهارضلعي محاطي بر يكديگر عمود باشند خواهيم داشت:





(رابطه‌ي 11)

با به‌كار بردن رابطه‌هاي 5 و 6 در رابطه‌هاي 9 و 10 خواهيم داشت:






(رابطه‌ي 12)

 







(رابطه‌ي 13)

اگر طرفين رابطه‌هاي 12 و 13 را در  و  ضرب كرده و با يكديگر جمع كنيم خواهيم داشت:





(رابطه‌ي 13)



«قضيه‌ي استوارت»
(Stewart Theorem)

اگر بخواهيم به‌صورتي پيچيده «قضيه‌ي استوارت» (Stewart Theorem) را توضيح دهيم مي‌توانيم از عبارت‌هايي نظير ذيل استفاده كنيم:

چنان‌چه از يكي از رؤوس مثلث بر ضلع مقابل خطي رسم شود حاصلضرب ضلع مقابل آن رأس از مثلث با مجموع «مجذور پاره‌خط محدود به رأس و ضلع مقابل آن» و «حاصلضرب دو پاره‌خط به‌وجود آمده در ضلع مقابل» برابر است با مجموع حاصلضرب‌هاي مجذور ضلع مجاور آن رأس در نزديك‌ترين پاره‌خط به‌وجود آمده بر ضلع مقابل.

توضيح ساده‌ي اين مطلب آن است كه:
در مثلث  اگر از رأس خطي به ضلع مقابل  رسم كنيم به‌گونه‌اي كه ضلع مقابل را در نقطه‌اي نظير: c قطع كند خواهيم داشت:






(رابطه‌ي 14)

براي اثبات اين قضيه، از «قانون كسينوس‌ها» استفاده مي‌كنيم:




(رابطه‌ي 15)




(رابطه‌‌ي 16)

با ضرب طرفين رابطه‌هاي 2 و 3 به‌ترتيب در  و  خواهيم داشت:




(رابطه‌ي 17)
 





(رابطه‌ي 18)

اكنون با جمع روابط 4 و 5 با هم جمع خواهيم داشت:
 












(رابطه‌ي 19)

بدين‌ترتيب «قضيه‌ي استوارت» (Stewart Theorem) ثابت مي‌شود.















«فرانس ون شوتن»
(France Van Schooten)










































«فرانسيس ويته»
(Francious Viete)












































«پير دي فرمت»
(Pierre de Fermat)












 

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 3:9 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه 23 اسفند1386

مسئله

مسأله‌ي سن و سال!
خانم ها از زمانی که اولین مسئله مربوط به سن و سال در چندین قرن پیش مطرح شد ، تغییر چندانی نکرده اند و هنوز از بیان سن خود طفره می روند و رمزی صحبت میکنند !

هنگامی که سن عمه‌ زهرا را پرسیدم، پاسخ داد: «من دو برابر سن پسرم را در زمانی دارم که در آن زمان، هفت برابر سن او را در زمانی خواهم داشت که مجموع سن‌های ما دو برابر سن کنونی او بود.
 اگر سن پسرم را بدانی سن مرا هم خواهی داشت."

اما زمانی که سن پسرش را (از پسر عمه‌ زهرا) پرسیدم، پاسخ داد: «سن من، پسر عمه‌ی جوان و زیرک تو برابر با مجموع ارقام سال تولدم است»!

اگر سال 1966، سالی باشد که این سؤال‌ها پرسیدم، سن عمه‌ زهرا و پسرش چقدر است؟!
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 3:3 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه 23 اسفند1386

فضاي سه‌بعدي

فضاي سه‌بعدي اجتماعي از دايره‌هاي مجزاست
جالب اين‌جاست كه «فضاي دوبعدي» را نمي‌توان با «دايره‌هاي مجزا» پوشاند ...


آيا تاكنون با اين مسأله برخورد كرده‌ايد كه صفحه را مي‌توان با چه مجموعه‌هايي پوشاند؟ منظور ما از پوشاندن اين است كه مجموعه‌اي مساوي باشد با اجتماع مجموعه‌هايي ديگر، به‌طوري كه آن مجموعه‌ها هيچ اشتراكي با هم نداشته باشند. مثلاً صفحه را مي‌توان با «بي‌نهايت خط راست» پوشاند به‌طوري كه اين خطوط همديگر را در هيچ نقطه‌اي قطع نكنند.
ولي چندين سال پيش رياضي‌دانان اثبات كردند كه اين كار با استفاده از «دايره‌هاي مجزا» ممكن نيست يعني صفحه را نمي‌توان با دايره‌هاي مجزا به‌طور كامل پوشاند.
در يك سمينار مسأله - كه در «مؤسسه‌ي سلطنتي تكنولوژي استكهلم» برگزار شد - «پروفسور شاپيرو» (H. S. Shapiro) خواستار ارائه‌ي راه‌حلي براي مسأله‌ي پوشانيدن «فضاي اقليدسي سه بعدي» R3 با «خم‌هاي ژوردان» مجزا شد (مي‌توان نشان داد كه فضاي اقليدسي دو بُعدي R2 را نمي‌توان با اين روش پوشانيد).
‌در اين يادداشت، ما خانواده‌اي از دايره‌هاي مجزا مي‌سازيم كه اجتماع آن‌ها R3 باشد. منظورمان از دايره مجموعه‌ي ذيل است: 

كه در آن r يك عدد حقيقي مثبت است.
  
فرض كنيد r يك عدد حقيقي نامنفي است و


در اين صورت:


فرض كنيد C اجتماع دايره‌هاي ذيل باشد: 


 


به آساني مي‌توان تحقيق كرد كه براي هر r مثبت، اشتراك C با Sr از دو نقطه تشكيل شده است (به شكل بالا دقت كنيد).
بنابراين:


كه در آن:


اكنون مي‌توان از هر Tr يك «دايره‌ي عظيمه‌ي» Cr را حذف كرد به‌طوري كه  Tr - Cr=T'r U T"r   ، كه در آن T'r و T"r نيم‌كره‌هايي بازند منتها با يك نقطه كم‌تر.
بنابراين كافي است هر T'r و T"r را با دايره‌هاي مجزا بپوشانيم. اين پوشش را مي‌توان مثلا با تقاطع هر T'r و T"r با يك خانواده از صفحه‌ها - آن‌گونه كه در شكل ذيل نشان داده شده است -‌ به‌دست آورد.


منابع:
1. جنگ رياضي دانشجو، جلد هفتم، بهمن 1370،‌ صفحه 140 تا 141.

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 2:59 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه 23 اسفند1386

مساحت

مساحت – قسمت اول - مثلث
فرمول هرون

مساحت – قسمت اول

مثلث


اشاره

در اين پست روابط «محيط» و «مساحت» بعضي از اشكال رايج هندسي بيان خواهد شد. سپس «فرمول هرون» معرفي مي‌شود و در پايان درباره‌ي فعاليت‌هاي علمي هندسه‌دان شهير «هرون» مختصراً بحث خواهيم كرد.

اميدواريم در اين زنگ‌تفريح، به‌طور ساده آن‌چه را كه براي درك مفاهيم و روابط «مساحت» لازم است ارائه كنيم.




چكيده
اهداف آموزشي
 اهداف آموزشي در حوزه‌ي شناختي - دانش
    - «دانش امور جزوي» > «دانش واقعيت‌هاي مشخص»
 اهداف آموزشي در حوزه‌ي شناختي - توانايي‌ها و مهارت‌هاي ذهني
    - « دانش امور كلي و مسائل انتزاعي يك رشته» > « دانش اصل‌ها و تعميم‌ها»
 نتايج مورد نظر
    - يافتن روابط مربوط به مساحت در اشكال ساده‌ هندسي
    - درك روابط پيچيده‌ي مربوط به مساحت چندضلعي‌ها
    - يافتن مساحت با دانستن طول اضلاع آن
محتواي آموزشي (سرفصل‌هاي المپياد جهاني)
    - هندسه

 

مساحت

«مساحت» يكي از مفاهيم اساسي و بديهي در «هندسه» است كه تعريف آن بسيار مشكل است. به‌طوري كه بسياري از نوشتارها از تعريف آن اجتناب كرده‌اند. شايد بتوان گفت كميتي براي اندازه‌ي يك شكل در صفحه‌ي اقليدسي (يا صفحه‌ي دوبعدي) است. بر اين اساس، «نقطه‌ها» و «خطوط» داراي مساحت «صفر» هستند اگرچه «مساحت» يك شكل توسط تعداد بي‌نهايتي از آن‌ها پُر مي‌شود.

اما به هر حال شايد بتوان «مساحت» را با گزاره‌هاي ذيل تعريف كرد:

- مساحت «واحد مربع» برابر 1 است.
- چندضلعي‌هاي متجانس داراي مساحت‌هاي برابر هستند.

- اگر يك چندضلعي از يك يا دو چندضلعي تشكيل شده باشد كه نقطه‌ي دروني مشترك نداشته باشند مساحت چندضلعي اول از جمع مساحت يا مساحت‌هاي اين چندضلعي‌ها به‌دست مي‌آيد.




مساحت چند شكل هندسي ساده
«مساحت»
و «محيط» چند شكل هندسي ساده را مي‌توان به‌صورت ذيل بيان كرد ( مساحت و  محيط است):




- مثلث









(رابطه‌ي 1)




- مستطيل









(رابطه‌ي 2)



- متوازي‌الاضلاع







(رابطه‌ي 2)




- لوزي














(رابطه‌ي 4)





- بيضي













(رابطه‌ي 5)



- ذوزنقه



 





(رابطه‌ي 6)
 


- دايره



 


(رابطه‌ي 7)

 


- قطاع دايره









(رابطه‌ي 8)

كه در آن  زاويه‌ي مركزي روبه‌رو به قطاع دايره بوده برحسب «راديان» بايد جاگذاري شود.

 


- مخروط



 

(رابطه‌ي 9)



- منشور با قاعده‌ي مثلث (مثلث‌القاعده)


 

(رابطه‌ي 10)


- منشور با قاعده‌ي مستطيل (مستطيل‌القاعده)



 



(رابطه‌ي 11)




- استوانه



 


(رابطه‌ي 12)




- چندضلعي با اضلاع مساوي (با  ضلع با طول برابر )



 




(رابطه‌ي 13)




- كره



 
(رابطه‌ي 14)




- چندضلعي‌
با اين فرض كه  مختصات نقطه‌‌ي ام نسبت به مبدأ فرضي مختصات باشد.



 
















(رابطه‌ي 15)












فرمول هرون
براي محاسبه‌ي مساحت يك مثلث با استفاده از طول اضلاع آن، «رابطه‌ي هرون» (Heron's Formula) به‌صورت ذيل تعريف مي‌شود:




(رابطه‌ي 16)

كه در آن  نصف محيط دايره است:





(رابطه‌ي 17)





براي اثبات «فرمول هرون» مثلثي نظير  را درنظر مي‌گيريم كه در آن ،  و  به‌ترتيب اضلاع روبه‌رو به رؤوس ،  و  باشند. اگر  را ارتفاع نظير رأس  درنظر بگيريم داريم:





(رابطه‌ي 18)

با توجه به رابطه‌ي 17 مي‌توان نوشت:










(رابطه‌ي 19)




همان‌طور كه در شكل ملاحظه مي‌فرماييد داريم:




(رابطه‌ي 20)

از طرفي در مثلث‌هاي قايم‌الزاويه‌ي  و  داريم:






(رابطه‌ي 21)

رابطه‌ي 20 را مي‌توانيم به‌صورت ذيل نوشته طرفين رابطه را به‌توان دو مي‌رسانيم:








(رابطه‌ي 22)

اكنون به‌طرفين رابطه‌ي 22 عبارت  را مي‌افزاييم:





(رابطه‌ي 23)

با جايگذاري رابطه‌ي 21 در 23 خواهيم داشت:








(رابطه‌ي 24)

اكنون مقدار  را از رابطه‌هاي 21 و 24 مي‌توانيم محاسبه كنيم:





























(رابطه‌ي 25)

و يا:






(رابطه‌ي 26)

با جايگذاري رابطه‌ي 18 در رابطه‌ي 26 خواهيم داشت:






(رابطه‌ي 27)





«هرون از اسكندريه»
(Heron of Alexandria
)



«هرون» (Heron of Alexandria)

«فرمول هرون» به يك هندسه‌دان مصري به‌نام «هرون» (Heron of Alexandria) يا «هرو» (Hero) نسبت داده مي‌شود كه در سال 65 ميلادي به‌دنيا آمد و در سال 125 ميلادي دار فاني را وداع گفت.

كتابيي با عنوان «اندازه‌ها – جلد اول» (Metrica) به وي انتساب داده شده است كه در آن مساحت «مثلث‌ها»، «چهارضلعي‌ها»، «چندضلعي‌هاي منتظم» (3 تا 12 ضلعي)، «مخروط‌ها»، «استوانه‌ها»، «منشورها»، «هرم‌ها»، «كره‌ها» و ... محاسبه شده است.

وي هم‌چنين ريشه‌ي دوم اعداد را به‌طور تقريبي با روشي معرفي كرد كه 200 سال قبل به بابليان نسبت داده مي‌شد.

در جلد دوم كتاب مذكور، از «حجم» اشكال مختلف دوبعدي نظير: «كره‌ها»، «استوانه‌ها»، «مخروط‌ها»، «منشورها»، «هرم‌ها» و ... بحث كرده است. در قسمت سوم كتاب مذكور، از تقسيم مساحت و حجم و به‌دست آوردن نسبتي مشخص صحبت كرده است.

در كتابي با عنوان «ديوپتر» (Dioptra) از «زاويه‌سنج‌هاي طول‌ياب» (Theodolite) و «نقشه‌برداري» صحبت مي‌كند. در اين كتاب فصلي به «نجوم» اختصاص داده شده است. در آن فصل، فاصله‌ي «اسكندريه» و «روم» با استفاده از اختلاف زمان منطقه‌اي در هنگام مشاهده‌ي گرفتگي ماه (خسوف) در هر يك از شهرها محاسبه شده است.




در كتابي با عنوان: «آينه و نور» (Catoptrica) از «آينه‌ها» صحبت مي‌كند. در اين مطالعه، «هرون» نتايج مشاهده‌هاي خود را از اشعه‌هاي نوري خارج شده از چشم منعكس كرده است. او اعتقاد داشت اين اشعه‌ها با سرعت نامحدودي حركت مي‌كنند.


«اوليپيل» (Aeolipile)



«هرون»
كتاب‌هاي زيادي در زمينه‌ي «مكانيك» نوشت. روش‌هايي براي بلند كردن اجسام سنگين و ماشين‌هاي مكانيكي ساده ارائه كرده است. هم‌چنين از ويژگي‌هاي يك ماشين بخار ابداعي با عنوان «اوليپيل» (Aeolipile) صحبت نموده است.

نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 2:53 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 22 اسفند1386

اسب شگفتعلی خان

معمای اسب شگفتعلی خان

شگفتعلی خان اسبی دارد که هر روز مسافت دوازده کیلومتر را برای انجام امورات صاحبش طی میکند. میدانم خیلی تعجب خواهید کرد، شاید هم اصلا" باور نکنید، راستش خودم هم وقتیکه برای نخستین بار از زبان شگفتعلی خان این را شنیدم هضم کردن آن در ذهنم برایم بسی دشوار بود ولی: دو پای این اسب هر روز تقریبا" یک کیلومتر بیشتر از دو پای دیگرش راه میرود!!

خواهش میکنم فورا" "سوپرنچرال" نشوید و فکر نکنید که این اسب چون اهل شگفت آباد است حتما" یک جورهایی عجیب و غریب است، مثلا" طولش یک کیلومتر است یا دو پای او دراز تر از دو پای دیگرش است یا همینطور که از صبح تا شب راه میرود طولش هی کش میآید و از این قبیل خیالپردازی ها. خیر، این اسب شگفت آبادی با کمال شگفتی مثل اسبهای خودمان است: چشمهایی سیاه و درشت، نگاهی معصوم و لبریز از مهر، یال و دمی بلند و قامتی کشیده و زیبا دارد و با همه ی این زیبایی خیلی هم نجیب و زحمتکش است. در پایان روز هم وقتی نگاهش میکنید جز آنکه خیلی خسته به نظر میرسد، احساس نمیکنید که هیچ چیز غیر عادی یی در باره او وجود دارد،  ولی حقیقت امر همان چیز عجیبی است که در باره اش عرض کردم.

شگفتعلی خان که این معما را داده به من تا منهم بدهم خدمت شما تاکید کرده به شما بگویم که در حل این معما خود را گرفتار تخیلات واهی نکنید و فقط تکیه بر تعقل خویش نمایید.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 9:46 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه 22 اسفند1386

یک نقاش و دو نقش

(نقش دوم)  

نقاش مسئله ی قبل این بار میخواهد در روی همان نوع کاشی، یعنی کاشی هایی مربع شکل با ابعاد یک فوت در یک فوت، یک نیمدایره بکشد بطوریکه مساحت آن بیشترین مقدار ممکن باشد. ایشان میخواهند بدانند که چنین نیمدایره ای چند در صد مساحت کاشی را میپوشاند اما دو مشکل دارند:  نه میدانند که چطور این نیمدایره را بکشند و نه میدانند که چطور محاسبات آنرا انجام دهند.

                                                                                   

منهم با کمال تاسف نمیتوانم عجالتا" کمکی به شما بکنم (حتی در مورد شکل مسئله) زیرا که فکر میکنم مقداری از لطف مسئله در کشیدن شکل صحیح آن باشد و بقیه ی لطف مسئله هم در حل آن! حالا شما زحمت بکشید و هم شکل بزرگترین نیمدایره ی ممکن روی این کاشی را بکشید و هم در صد مساحت آنرا برای این نقاش ریاضیدوست حساب کنید.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط ( نبی اله ابراهيمي) در 9:44 بعد از ظهر |  لینک ثابت   • 
مطالب قدیمی‌تر